Thảo luận ý
kiến về một
vấn đề trong
đời
sống
Nói và nghe

1
KHỞI ĐỘNG

https://www.ypppt.com/

Góc chia sẻ

Nếu có cơ hội được chia sẻ,
trao đổi với thầy/ cô và các bạn
về một vấn đề trong đời sống
mà em quan tâm, em sẽ chọn
vấn đề nào?
Tại sao em quan tâm đến vấn
đề này?

1. Định hướng
Dựa vào phần định hướng SGK kết hợp với
việc tìm hiểu ở nhà:
 Em hiểu thế nào là thảo luận về một vấn đề
trong đời sống?
 Vấn đề trong đời sống có phải chỉ nêu lên từ
thực tế không? Lấy ví dụ cụ thể?
 Để thảo luận, trao đổi về một vấn đề trong đời
sống, các em cần chú ý những gì?

1. Định hướng

a Khái niệm
Thảo luận về một vấn đề trong đời sống là đưa ra ý kiến của
cá nhân và trao đổi, bàn bạc, lắng nghe ý kiến của mọi người
cùng tham gia để có hiểu biết đầy đủ, toàn diện hơn và lựa
chọn được cách thức giải quyết vấn đề một cách phù hợp.

Vấn đề trong đời sống có thể nêu lên
từ thực tế cuộc sống nhưng cũng có
thể rút ra từ các tác phẩm văn học.

b

Để thảo luận, trao đổi về một vấn đề trong đời
sống, các em cần chú ý:

Quan tâm, theo dõi các sự kiện, hiện tượng,…trong cuộc
sống xung quanh hoặc suy nghĩ từ các văn bản đọc hiểu
để phát hiện vấn đề có ý nghĩa.
Lựa chọn một vấn đề cần thảo luận. Tìm
hiểu các thông tin về vấn đề và suy nghĩ,
xác định ý kiến của em về vấn đề đó.

b

Để thảo luận, trao đổi về một vấn đề trong đời sống,
các em cần chú ý:

Thảo luận trong nhóm về vấn đề đã lựa chọn.

Khi trao đổi, cần nêu rõ cách hiểu
hoặc quan điểm của bản thân về
vấn đề; đồng thời, tôn trọng các ý
kiến khác.

2. Thực hành
Bài tập: Chọn một trong các vấn đề sau đây (hoặc
tự nêu vấn đề) để thảo luận trong nhóm, lớp. Khi
chọn, cần suy nghĩ về mối liên hệ giữa vấn đề ấy với
các văn bản ở phần đọc hiểu.
(1)Gia đình có vai trò như thế nào trong cuộc sống
của mỗi chúng ta?
(2)Tình cảm quê hương quan trọng với mỗi người
như thế nào?
(3) Trình bày suy nghĩ của em về cách ứng xử với
những số phận thiếu may mắn trong cuộc sống.

2. Thực hành
a.

Chuẩn bị
Với nội dung cần trao
đổi trong đề bài, em cần
chuẩn bị những gì cho
bài nói của mình?

2. Thực hành
a. Chuẩn bị
Xác định vấn đề thảo luận: Vai trò của tình cảm quê
hương đối với mỗi người; đối tượng tham gia thảo
luận: các bạn trong nhóm/ lớp.
Chuẩn bị các phương tiện như
tranh, ảnh, video,…và máy chiếu,
màn hình (nếu có).

2. Thực hành
b. Tìm ý và lập dàn ý
Hoàn thành Phiếu học tập 01:
Tìm ý bằng cách trả lời câu hỏi:
Hãy lập tìm ý, dàn ý cho bài nói
của mình?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
PHIẾU TÌM Ý
Tình cảm quê hương quan trọng với mỗi người như thế nào?
Các ý lớn cần có
Câu trả lời
- Em hiểu thế nào là quê hương?
………………………..
- Tình cảm với quê hương mang ………………………
lại cho mỗi người những điều gì?
…………………………
- Chúng ta nên bày tỏ, thể hiện …………………………
tình cảm với quê hương như thế …………………………
nào?

2. Thực hành
b

Tìm ý và lập dàn ý

* Em hiểu thế nào là quê hương?

→ Quê hương là là nơi chúng ta được
sinh ra ra và lớn lên, bởi vậy mà nhắc
đến quê hương người ta thường nhớ về
những gì thân thuộc, gần gũi nhất.

2. Thực hành
b

Tìm ý và lập dàn ý

* Tình cảm với quê hương mang lại cho
mỗi người những điều gì?

* Tình cảm với quê hương mang lại
cho mỗi người những điều gì?
→ Vai trò của quê hương trong tâm hồn con người:
Quê hương là nơi lưu giữ kỉ niệm trong cuộc đời con
người;
Quê hương là cái nôi đầu tiên nuôi dưỡng con người khôn
lớn, hình thành trong ta những phẩm chất tốt đẹp, giúp
chúng ta trở thành những người có ích; giúp ta biết coi
trọng gốc rễ hướng về cội nguồn, biết sống tốt hơn, biết
nhận ra trách nhiệm của mình với đất nước;

Quê hương là người mẹ bao dung, ôm ấp chở che ta, là chỗ dựa tinh
thần, là nơi bình yên để ta trở về sau những khó khăn, vất vả... Từ đó
bồi đắp cho ta tình yêu quê hương đất nước, khơi gợi trong ta niềm tự
hào về quê hương xứ sở....
Quê hương tạo nên sức mạnh tinh thần mạnh mẽ để con người
vượt qua mọi khó khăn, thách thức của hoàn cảnh.
Là điểm tựa tinh thần vững chãi, nơi nuôi dưỡng những ước
mơ, khát vọng.
Sự gắn bó với quê hương xứ sở là nguồn lực quan
trọng để xây dựng và phát triển đất nước giàu
mạnh....

* Chúng ta nên bày tỏ, thể hiện tình cảm với
quê hương như thế nào?
Cố gắng học tập, rèn luyện bản thân để góp phần dựng xây quê
hương, đất nước trong tương lai.
Cần lên án những hành động quay lưng với quê hương và những cá
nhân thiếu ý thức trách nhiệm, chỉ biết đến bản thân mà làm ảnh
hưởng đến lợi ích chung của cộng đồng.
Tình yêu quê hương sẽ trở nên ý nghĩa hơn không chỉ tồn
tại trong suy nghĩ, tình cảm mà được bộc lộ qua những
hành động cụ thể.

Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố cục ba phần
Nêu vấn đề và ý kiến chung của em về vấn đề thảo luận: Vai trò
Mở đầu của tình cảm quê hương đối với mỗi người.
Nêu và làm rõ ý kiến của em về vấn đề. Ví dụ:
- Quê hương là nơi dòng họ, gia đình của mỗi người đã trải qua
nhiều đời làm ăn, sinh sống,… Tình yêu quê hương là tình cảm tự
nhiên của mỗi chúng ta.
Nội dung - Ý nghĩa của tình yêu quê hương (giúp chúng ta hiểu và trân trọng
chính nguồn cội, tổ tiên,…; biết quý trọng, gìn giữ và phát triển các
truyền thống, bản sắc của quê hương, nuôi dưỡng tình yêu Tổ quốc
của mỗi người,…)
- Chúng ta cần thể hiện tình cảm, trách nhiệm với quê hương bằng
những suy nghĩ, việc làm phù hợp, ý nghĩa.
Kết thúc Khẳng định lại ý kiến và thông điệp chung.

2. Thực hành
c. Nói và nghe

2. Thực hành
c.

Nói và nghe

Nội dung trình bày:
Người nói

Vấn đề trình bày được nêu rõ ràng, cụ thể.
Nội dung phong phú, có trọng tâm,
được trình bày lô gích; lí lẽ và bằng
chứng làm nổi bật được vấn đề.
Nội dung giải đáp thắc mắc cụ thể,
ngắn gọn, thỏa đáng.

2. Thực hành
c.

Nói và nghe
Hình thức trình bày

Người nói

Bài trình bày có bố cục rõ ràng.
Các nội dung minh họa có chất
lượng.
Sử dụng công cụ, thiết bị hỗ trợ phù hợp.
Có sự sáng tạo, tạo được điểm
nhấn cho nội dung trình bày.

2. Thực hành
c. Nói và nghe
Tác phong trình bày:

Người nói

Phong thái tự tin, tôn trọng người nghe, sử dụng
ngôn ngữ cơ thể sinh động, phù hợp.
Nói trôi chảy, mạch lạc, không bị ngắt
quãng, hoặc không có những từ ngữ chêm
xen (à, ờ, thì, mà, là,…).
Tốc độ nói vừa phải, có nhấn giọng ở
những nội dung quan trọng.
Bảo đảm yêu cầu về thời gian trình bày.

2. Thực hành
c.

Nói và nghe

Người nghe

Lắng nghe, xác định và ghi lại các
thông tin chính của bài trình bày;
những nội dung cần hỏi lại.
Thể hiện thái độ chú ý lắng nghe;
sử dụng các yếu tố cử chỉ, nét mặt,
ánh mắt để khích lệ người nói.
Hỏi lại những điểm chưa rõ (nếu
cần); có thể trao đổi thêm quan
điểm cá nhân về nội dung của bài
trình bày.

2. Thực hành
d. Kiểm tra và chỉnh sửa

* Bảng tự kiểm tra kĩ năng nghe:
Người nói
Người nghe
- Lắng nghe nhận xét của các bạn và - Kiểm tra việc nghe và ghi chép các
thầy, cô về bài trình bày.
nội dung thông tin đã chính xác chưa,
- Rút kinh nghiệm về việc lựa chọn thu hoạch được những gì,…
vấn đề trình bày, quá trình chuẩn bị, - Nêu nhận xét về nội dung, hình
nội dung, cách thức và thái độ trình thức bài trình bày.
bày,…
- Đánh giá:
- Tự đánh giá:
+ Em thấy bài trình bày của bạn có
+ Điều em hài lòng về bài trình bày thuyết phục không? Vì sao?
của mình là gì?
+ Điều em học được từ bài trình bày
+ Điều gì em muốn thay đổi trong của bạn là gì?
bài trình bày đó?

PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
NHÓM............................
TIÊU CHÍ
Chưa đạt
Đạt
Tốt
(0 điểm)
(1 điểm)
(2 điểm)
1. Giới thiệu
Chưa có vấn Có giới thiệu vấn đề Dẫn dắt và giới
được vấn đề
đề để nói nhưng chưa rõ ràng
thiệu vấn đề
quan điểm
2. Làm sáng tỏ
Có ít lí lẽ, Có lí lẽ, bằng chứng
Lí lẽ sâu sắc,
vấn đề
không có
để người nghe hiểu bằng chứng cụ
bằng chứng được nội dung vấn thể phong phú,
để thuyết
đề nhưng chưa hấp hấp dẫn, thuyết
phục người
dẫn.
phục.
nghe

PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
NHÓM............................
TIÊU CHÍ
Chưa đạt
Đạt
Tốt
(0 điểm)
(1 điểm)
(2 điểm)
3. Nói to, rõ Nói nhỏ, khó Nói to, nhưng Nói to, truyền
ràng, truyền nghe, nói lặp đôi chỗ lặp lại cảm hầu như
cảm, chủ lại ngập ngừng hoặc ngập
không lặp lại
động thuyết nhiều lần, phụ ngừng một
hay ngập
trình
thuộc văn bản vài câu, chủ
ngừng; chủ
chuẩn bị sẵn động thuyết
động thuyết
trình
trình

TIÊU CHÍ

Chưa đạt
(0 điểm)
4. Sử dụng yếu Điệu bộ thiếu tự
tố phi ngôn ngữ tin, mắt chưa nhìn
(điệu bộ, cử chỉ, vào người nghe, nét
nét mặt, ánh
mặt chưa biểu cảm
mắt,..) phù hợp hoặc biểu cảm
không phù hợp.

Đạt
(1 điểm)
Điệu bộ tự
tin, mắt chưa
nhìn vào
người nghe,
biểu cảm phù
hợp với nội
dung vấn đề
5. Mở đầu và kết Không chào hỏi và/ Chào hỏi và
thúc hợp lí
hoặc không có lời có lời kết thúc
kết thúc bài nói.
bài nói.
Tổng:

Tốt
(2 điểm)
Điệu bộ tự tin,
mắt nhìn vào
người nghe, nét
mặt sinh động.

Chào hỏi có lời
kết thúc bài nói
ấn tượng.
................/10 điểm

3
LUYỆN TẬP

Bài nói tham khảo

*Phần mở đầu:
Kính thưa: Cô (thầy).................. cùng các bạn. Thay
mặt cho nhóm học tập của mình chúng em xin chia sẻ
quan điểm của nhóm chúng về vấn đề “Tình cảm quê hương
quan trọng với mỗi người như thế nào?”.
*Nội dung chính của bài nói:
Thưa cô (thầy) và các bạn:
Có một nhà thơ từng viết:
"Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người

Bài nói tham khảo
Quả đúng như vậy, "Quê hương" - tiếng gọi thân thương ấy mỗi khi cất lên
đều gợi ra những kỉ niệm tuổi thơ tươi đẹp, khơi dậy những cảm xúc bình dị,
thân thuộc nhưng cũng thiêng liêng, đẹp đẽ nhất trong tâm hồn và trái tim của
mỗi con người. Quê hương là miền nhớ, miền thương và là thế giới tình cảm
đong đầy, ấm áp.
"Quê hương" là nơi chúng ta được sinh ra ra và lớn lên, bởi vậy mà nhắc
đến quê hương người ta thường nhớ về những gì thân thuộc, gần gũi nhất. Quê
hương không chỉ nuôi lớn chúng ta về mặt thể chất mà nuôi dưỡng những tình
cảm đẹp đẽ cho tâm hồn mỗi người. Quê hương dạy chúng ta biết yêu thương,
gắn bó, đó không chỉ là sự gắn bó với gia đình, mảnh đất mà chúng ta được
sinh ra, lớn lên mà còn là sự gắn bó về tình cảm với bố mẹ, bạn bè và những
người xung quanh.

Bài nói tham khảo
*Nội dung chính của bài nói: 
Quê hương đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nên nhân
cách, lối sống và bản sắc của mỗi người. Văn hóa, truyền thống của quê
hương sẽ ảnh hưởng đến những nhận thức, tính cách và lối sống của con
người. Chúng ta có thể dễ dàng nhận biết "dấu ấn" đậm nét của quê hương
trong mỗi người qua những lời nói, hành động và thái độ sống. Đó là nét
hào hoa, thanh lịch của người Hà Nội, là sự phóng khoáng, thân thiện của
người Sài Gòn hay sự cố gắng, hiếu học của người Hà Tĩnh. Truyền
thống, vẻ đẹp của quê hương nuôi dưỡng ở con người những tình cảm,
tính cách tốt đẹp hay nói cách khác mỗi người con trên mảnh đất ấy kế
thừa và phát huy được vẻ đẹp của quê hương mình.

*Nội dung chính của bài nói: 
Quê hương tạo nên sức mạnh tinh thần mạnh mẽ để con người vượt
qua mọi khó khăn, thách thức của hoàn cảnh. Đó là sức mạnh quật cường
của con người Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống
Mĩ trường kì. Chính tình yêu quê hương, xóm làng đã thôi thúc con người
đứng lên đấu tranh để bảo vệ mảnh đất quê hương, giành độc lập cho đất
nước bởi như nhà văn Ê-ren-bua từng nói "lòng yêu nhà, yêu làng xóm trở
nên tình yêu Tổ quốc". Trong cuộc sống hiện đại, quê hương lại là điểm
tựa tinh thần vững chãi, nơi nuôi dưỡng những ước mơ, khát vọng; nơi
tiễn bước chúng ta bước vào đời để thực hiện những hoài bão và cũng là
nơi dang rộng vòng tay đón chúng ta trở về sau những sóng gió, thất bại.

Bài nói tham khảo
Dù cuộc sống có bao đổi thay, cuộc đời xoay vần khiến con
người trở nên mệt mỏi thì quê hương vẫn thủy chung ở đó, mãi
là chùm khế ngọt, là con đường đến trường thân thương và là
vòng tay ấm áo, che chở đón chúng ta trở về.

Bài nói tham khảo
Tình yêu quê hương, đất nước là thứ tình cảm tự nhiên, đẹp
đẽ, thiêng liêng nhất trong thế giới tình cảm của con người. Mỗi
chúng ta cần có ý thức gắn bó với quê hương, bồi đắp tình yêu
quê hương bằng những hành động và việc làm cụ thể. Cố gắng
học tập, rèn luyện bản thân cũng là hành động thể hiện tình yêu
quê hương, bởi sự cố gắng ấy không chỉ giúp chúng ta trở nên
hoàn thiện, ưu tú hơn mà còn góp phần dựng xây quê hương, đất
nước trong tương lai. Cần lên án những hành động quay lưng
với quê hương và những cá nhân thiếu ý thức trách nhiệm, sống
vô tâm, ích kỉ chỉ biết đến bản thân mà làm ảnh hưởng đến lợi
ích chung của cộng đồng.

Bài nói tham khảo
Tình yêu quê hương sẽ trở nên ý nghĩa hơn không chỉ tồn
tại trong suy nghĩ, tình cảm mà được bộc lộ qua những hành
động cụ thể. Chúng ta hãy nỗ lực cố gắng từng ngày để có thể
cống hiến phần sức lực nhỏ nhoi cho sự phát triển của quê
hương, đất nước
*Kết thúc bài nói và chào kết thúc.
Bài nói của em về tình cảm quê hương quan trọng như thế
nào trong cuộc sống của mỗi chúng ta đến đây xin kết thúc. Xin
cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe. Rất mong nhận được sự
góp ý từ thầy cô và các bạn về bài nói của nhóm chúng em.

4
VẬN DỤNG

Đề bài
Viết bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của việc vượt qua những
thử thách trong cuộc sống
1. Mở đầu:
 Giới thiệu về bản thân
 Dẫn dắt, nêu vấn đề cần nghị luận: ý nghĩa của việc
vượt qua những thử thách trong cuộc sống.
Ví dụ: “Nếu tất cả đường đời đều trơn láng, chắc gì ta
đã nhận ra ta”. Cuộc đời con người là hành trình vượt
qua những khó khăn, thử thách. Chính điều đó làm cho
cuộc đời mỗi chúng ta thêm ý nghĩa và xác lập ta là ai
trong cuộc đời này.

Đề bài
2. Nội dung chính: Làm rõ ý kiến của em về vấn đề thảo luận
* Thử thách là những yếu tố gây
khó khăn, cản trở đến việc thực
hiện một công việc, một kế hoạch,
một mục tiêu nào đó, buộc con
người ta phải vượt qua.

2. Nội dung chính: Làm rõ ý kiến của em về vấn đề thảo luận

* Vai trò của việc vượt qua những khó khăn thử thách trong
cuộc sống
 Vì sao ta phải vượt qua những thử thách trong cuộc sống?
 Ý nghĩa của việc vượt qua những thử thách trong cuộc sống:
 Mở rộng, phản đề: Bên cạnh những bạn trẻ dám đón nhận,
dám đối mặt và vượt qua những thử thách thì không ít người
thấy khó khăn, thử thách là nhụt chí, bỏ cuộc. Những bạn trẻ
đó đã tự đánh mất đi cơ hội đi đến thành công của chính mình.

2. Nội dung chính: Làm rõ ý kiến của em về vấn đề thảo luận
* Chúng ta cần phải nhận thức và hành động như thế nào để
vượt qua thử thách của cuộc sống:
 Tuổi trẻ cần dấn thân, tìm đến những thử thách để thể hiện và
khẳng định bản thân mình, sống cuộc đời có ý nghĩa.
 Cần nhận thức được vai trò quan trọng và cần thiết của những
thử thách trong cuộc sống, biết đón nhận và vượt qua để bản
thân trưởng thành, vững vàng và sống đẹp hơn.

Đề bài
3. Kết thúc
 Khẳng định lại ý nghĩa của những thử thách trong cuộc sống.
 Rút ra bài học cho bản thân: Phải biết thử thách là điều tất yếu
để chuẩn bị tinh thần, tìm mọi cách vượt qua và đi qua nó để
cuộc sống tốt đẹp hơn.
 Mình mong rằng các bạn ngồi đây sẽ có được những nhận
thức đúng đắn về vai trò của việc vượt qua những khó khăn
thử thách trong cuộc sống để điều chỉnh mình, rèn luyện
mình mỗi ngày. Chỉ khi làm được điều đó, cuộc sống của
chúng ta mới trở nên tươi đẹp, tràn đầy ý nghĩa!